Geen vakantiegeld, wel een 13e en 14e maand: zo betaalt Italië het jaarsalaris

Een Nederlandse financieel directeur weet precies wanneer de loonkosten pieken: in mei of juni, als het vakantiegeld wordt uitbetaald. In Italië bestaat vakantiegeld niet. Daar komen twee andere termen voor in de plaats: de tredicesima en de quattordicesima, de 13e en 14e maand. Veel buitenlandse teams lezen die als bonus. Dat zijn ze niet. Het is uitgesteld loon dat werknemers met hun gewone werk verdienen.

Wat ze zijn  

De 13e maand is een extra salaristermijn bovenop de gewone maandbetalingen. De 14e maand werkt op dezelfde manier, maar geldt niet overal. Of een werknemer die krijgt, hangt af van de cao (CCNL) die op functie en sector van toepassing is.

Het belangrijkste punt: deze bedragen zijn onderdeel van het jaarsalaris. Een Italiaans contract noemt een bruto jaarsalaris, de RAL. Dat bedrag bevat de extra termijnen al, en het wordt verdeeld over meer betalingen dan het jaar maanden telt.

Dat is een wezenlijk verschil met Nederland. Daar wordt een jaarsalaris vaak genoemd exclusief vakantiegeld, en komt de 8% erbovenop. In Italië komt er niets bovenop. Wie een Nederlands en een Italiaans salaris naast elkaar legt zonder dat te weten, vergelijkt appels met peren.

Het is ook geen discretionaire bonus. U kunt hem niet overslaan in een slecht jaar en niet koppelen aan een target. Hij is standaard verschuldigd aan elke werknemer onder de betreffende cao, net zoals vakantiegeld in Nederland een wettelijk recht is.

Waarom ze bestaan  

De praktijk komt uit de Italiaanse arbeidstraditie en is vooral via collectieve onderhandelingen vastgelegd. Vakbonden en werkgeversorganisaties spreken de voorwaarden per sector af. Het resultaat is een vaste opbouw van het jaarsalaris die werknemers en werkgevers allebei verwachten.

Voor werknemers werken de extra termijnen als gedwongen sparen, net als vakantiegeld. Ze komen op voorspelbare momenten, vaak wanneer huishoudens meer uitgeven. Mensen plannen hun vakantie, schoolkosten en belastingbetalingen eromheen.

Wanneer ze worden betaald  

Ook de timing volgt de cao. De 13e maand wordt gewoonlijk in december betaald. De 14e maand, waar die geldt, meestal in juni of juli, dus ongeveer wanneer u in Nederland vakantiegeld uitbetaalt. Sommige contracten verdelen de bedragen over de gewone maandstroken in plaats van ze als een bedrag uit te betalen.

Check voor elke aanname drie dingen:

• welke cao op de functie van toepassing is;
• of er een 14e maand is;
• of de extra termijnen als een bedrag of verspreid over het jaar worden betaald.

Die antwoorden veranderen uw kasstroom meer dan de meeste mensen verwachten.

Het effect op de kasstroom  

Een Nederlandse werkgever kent één piek per jaar. Een Italiaanse werkgever er één of twee, en de grootste valt in december, samen met andere eindejaarsuitgaven. In de maanden waarin een extra termijn valt, is de loonrun groter dan normaal.

Over die extra termijnen zijn ook werkgeverspremies en andere loonheffingen verschuldigd. De kosten van elke termijn liggen dus hoger dan wat de werknemer netto ziet. Een begroting die alleen een eenvoudig maandsalaris gebruikt, onderschat de werkelijke kosten van de functie.

Er is ook een opbouwvraag. De werknemer verdient de 13e en 14e maand geleidelijk door het jaar heen, ook al gaat het geld later de deur uit. Wie de kosten pas boekt bij betaling, ziet een deel van het jaar te mooie resultaten en op de betaaldatum te slechte. Net als bij een reservering voor vakantiegeld is maandelijks reserveren de goede praktijk.

Een paar gewoonten helpen:

• Begroot op jaarkosten, niet op maandsalaris. Neem het volledige jaarpakket, inclusief extra termijnen en werkgeverslasten, en verdeel dat over het jaar.
• Reserveer maandelijks. Zo levert geen enkele loonrun een verrassing op.
• Markeer de zware maanden. Uw treasury moet weten welke maanden grotere uitgaven hebben.
• Check wat er bij vertrek gebeurt. Vertrekt iemand halverwege het jaar, dan is het opgebouwde deel in het algemeen nog verschuldigd.

De eenvoudigste oplossing: naar rato per maand  

Veel van onze klanten kiezen ervoor de 13e en 14e maand naar rato mee te nemen in elke maandfactuur. De werknemer krijgt ze nog steeds op de afgesproken momenten, maar uw kosten zijn elke maand gelijk. In de kostencalculator ziet u het verschil per maand met de optie aan of uit. Of dat kan, hangt af van de cao of een individuele afspraak; wij checken het bij de offerte.

Communiceren met de kandidaat  

Italiaanse kandidaten praten in bruto jaarsalaris. Ze vragen misschien over hoeveel termijnen dat wordt verdeeld. Wees duidelijk. Noemt u een vast jaarbedrag, zeg dan of de extra termijnen erin zitten. Verwarring daarover leidt tot geschillen, en kan een aanbod groter of kleiner laten lijken dan bedoeld.

Leg het ook uit aan uw directie in Nederland of België. Een aanname met een bepaald jaarsalaris kost niet dat bedrag gelijkmatig verdeeld over de maanden. Het patroon is grilliger, en dat is normaal.

Wat nu  

Behandel de 13e en 14e maand als vaste onderdelen van de beloning. Bevestig eerst de cao. Bouw daarna uw prognose op de volledige jaarkosten, reserveer maandelijks en markeer de zwaardere maanden. Zo worden de extra termijnen geen verrassing, maar gewoon een regel in een voorspelbare begroting. Meer over de verschillen leest u in Italië vs Nederland .